1. Tiêu chuẩn chọn mác thép và độ dày bản mã phù hợp

Không phải tấm thép nào cũng có thể dùng làm bản mã. Tùy thuộc vào vị trí chịu tải (tải nén, tải kéo hay tải uốn), kỹ sư kết cấu sẽ chỉ định mác thép tương ứng.

                  ┌──────────────────────────────┐
                  │ MÁC THÉP BẢN MÃ THÔNG DỤNG   │
                  └──────────────┬───────────────┘
                                 │
     ┌───────────────────┼───────────────────┐
     ▼                   ▼                   ▼
   SS400 / Q235        A36 / CT3            C45 / S45C
(Công trình dân dụng)  (Kết cấu nhà xưởng) (Bản mã chịu lực cao)

Bảng phân loại mác thép & Tiêu chuẩn ứng dụng

2. Đặc điểm gia công các hình dạng bản mã phổ biến

2.1. Bản mã vuông và chữ nhật (Cắt chéo / Cắt dải)

• Ứng dụng: Làm bản mã chân cột (Base plate), bản mã nối dầm (Splice plate).
• Đặc điểm: Tận dụng tối đa phôi thép, ít phế liệu. Thường gia công bằng máy chặt tôn thủy lực (với độ dày $<10\text{mm}$) hoặc cắt Plasma/Laser (với độ dày lớn hơn).

2.2. Bản mã tròn (Flange / Đầu cọc)

• Ứng dụng: Mặt bích đường ống, nắp cọc bê tông ly tâm, chân cột đèn đường.
• Đặc điểm: Đường cắt cong đòi hỏi công nghệ CNC Laser hoặc CNC Plasma để đảm bảo độ tròn đều, không bị lẹm góc hay lệch bán kính.

2.3. Bản mã đột lỗ theo yêu cầu (Lỗ tròn, Oval, Lỗ vát)

• Đột lỗ là công đoạn quan trọng nhất. Đường kính lỗ đột ($D$) phải đáp ứng nguyên tắc kỹ thuật: $D\ge t$ (trong đó $t$ là độ dày tấm thép) để tránh làm gãy kim đột hoặc nứt mép thép.

3. So sánh các công nghệ cắt & gia công lỗ bản mã

Mỗi phương pháp gia công mang lại độ chính xác và mức chi phí khác nhau. Việc lựa chọn công nghệ phù hợp giúp tối ưu chi phí cho công trình.

So sánh công nghệ cắt và tạo lỗ thép bản mã

4. 4 Lưu ý quan trọng khi nghiệm thu thép bản mã tại xưởng

Để đảm bảo các tấm bản mã đạt chuẩn trước khi vận chuyển ra công trường lắp ráp, kỹ sư cần kiểm tra kỹ 4 yếu tố sau:

• Kiểm tra độ dày thực tế: Dùng thước kẹp Micrometer đo độ dày phôi thép tại nhiều điểm (tránh trường hợp thép âm dung sai quá mức cho phép).

• Kiểm tra khoảng cách tâm lỗ (PCD): Đo khoảng cách giữa các lỗ đột theo đúng bản vẽ thiết kế để tránh hiện tượng không xỏ được bu lông khi lắp dầm.

• Kiểm tra bavia và độ phẳng: Mép cắt không được vát quá nhiều hoặc còn xỉ thép bám dính làm lệch mặt phẳng tiếp xúc.

• Chứng chỉ xuất xưởng: Yêu cầu CO/CQ của phôi thép đầu vào để đảm bảo đúng chủng loại cam kết.

5. Câu hỏi thường gặp về kỹ thuật bản mã (FAQ)

Khoảng cách tối thiểu từ mép bản mã đến mép lỗ đột là bao nhiêu?

• Theo tiêu chuẩn kết cấu thép, khoảng cách từ tâm lỗ đến mép bản mã tối thiểu phải bằng $1.5\times$ đường kính bu lông để tránh xé mép thép khi siết lực.

Lỗ oval trên bản mã có tác dụng gì?

• Lỗ oval (lỗ dập dài) giúp hiệu chỉnh sai lệch khoảng cách bu lông khi lắp ráp thực tế ngoài công trường, giúp việc căn chỉnh khung kèo linh hoạt hơn.

Tại sao thép bản mã cắt ra hay bị cong vênh?

• Hiện tượng cong vênh xảy ra do ứng suất nhiệt khi cắt Oxy-Gas hoặc Plasma nhiệt độ cao. Để khắc phục, xưởng cần sử dụng máy nắn phẳng chuyên dụng hoặc ưu tiên cắt Laser cho các tấm bản mã mỏng.

LIÊN HỆ MUA HÀNG NGAY HÔM NAY

CÔNG TY TÔN THÉP THỊNH VƯỢNG

Hotline/ Zalo: 0909 738 227 (Mr. Hải)

Mã số thuế: 0317947181

Kho hàng: 1605 QL1A, P. An Phú Đông, Quận 12, TP.HCM

Email: thepremiennam@gmail.com